{"id":3057,"date":"2022-01-11T13:46:18","date_gmt":"2022-01-11T13:46:18","guid":{"rendered":"https:\/\/app-cprd-childfriendly.azurewebsites.net\/?page_id=3057"},"modified":"2022-12-14T10:59:09","modified_gmt":"2022-12-14T10:59:09","slug":"rhan_1","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/www.childfriendlycardiff.co.uk\/cy\/prosiectau\/llwybrau-stori\/llyn_hendre\/rhan_1\/","title":{"rendered":"Rhan 1: Llyn Hendre"},"content":{"rendered":"

[vc_row][vc_column css_animation=”slideInUp”][vc_column_text]<\/p>\n

[\/vc_column_text][vc_gmaps link=”#E-8_JTNDaWZyYW1lJTIwc3JjJTNEJTIyaHR0cHMlM0ElMkYlMkZ3d3cuZ29vZ2xlLmNvbSUyRm1hcHMlMkZkJTJGZW1iZWQlM0ZtaWQlM0QxaHlTank1TV90cXZCZUI0WWpMX05XMUUxeVZGNm1qd1YlMjZlaGJjJTNEMkUzMTJGJTIyJTIwd2lkdGglM0QlMjI2NDAlMjIlMjBoZWlnaHQlM0QlMjI0ODAlMjIlM0UlM0MlMkZpZnJhbWUlM0U=”][vc_column_text]Byddai Mam bob amser yn dweud storis i mi am y bobl oedd yn dod cyn ni. Ein cyndeidiadau ni. Roedd hi\u2019n dweud bod ein cyndeidiau ni\u2019n deall y m\u00f4r. Byddai\u2019n adrodd yr holl straeon \u2019ma am sut, cannoedd o flynyddoedd yn \u00f4l \u2013 nid yn fy amser i, na chwaith ei hamser hi, ond yn amser rhywun \u2013 byddai pobl wedi dod i\u2019r lle \u2019ma dim ond yn y gwanwyn a\u2019r haf. Dim ond pan roedd y gwenyn yn suo a\u2019r byd i gyd yn llawn bywyd. Achos dim ond bryd hynny roedd hi\u2019n saff i fod fan hyn. Roedd y m\u00f4r bob amser yn agos, ti\u2019n gweld, nid yn bell o ble rwyt ti\u2019n sefyll nawr, ar y tir yma a oedd arfer bod yn gors. Roeddet ti\u2019n gallu ei glywed e, y tonnau\u2019n lapio, y m\u00f4r yn anadlu, roedd e bob amser yn agos iawn bryd hynny. A byddai\u2019n codi lan, y gors yn troi\u2019n halennog, a dyna pryd byddai\u2019n dod, y tonnau anferth a oedd yn llyncu\u2019r tir, yn gorchuddio\u2019r gors mor bell ag oeddech chi\u2019n gallu gweld. Ond roedd hwn yn digwydd pob flwyddyn. Roedd y bobl yn gwybod eu bod e\u2019n mynd i ddigwydd. Felly, roedden nhw\u2019n pacio\u2019u pethau, dadglymu eu hanifieiliad, ac yn symud i dir uwch.<\/p>\n

\u201cPobl cerdded oedden ni bryd hynny,\u201d dywedodd Mam i fi. \u201cRoedden ni\u2019n gwybod pan roedd yr amser wedi dod i ni symud \u2019mlan. Bydden ni\u2019n symud lan i\u2019r mynyddoedd am y gaeaf, yn cadw ein gilydd yn gynnes a chlud yn yr ogofau, a dim ond yn mynd allan pan roedd angen. Ac yna, yn yr haf, pan gadawodd y m\u00f4r eto, bydden ni\u2019n dod n\u00f4l lawr, i\u2019r tiroedd haf.\u201d<\/p>\n

Fy enw i yw Susanna. Ond rwyt ti\u2019n gallu fy ngalw i\u2019n Cyw. Mae pawb yn gwneud, achos roedd Mam yn arfer cadw ieir yn ystod yr amser hwn. Roedden ni\u2019n gwneud ein harian ni drwy werthu wyau, a chywion yr ieir, digon o arian fel ein bod ni\u2019n gallu byw, ac hefyd roedden ni\u2019n gwneud pwt bach o\u2019r berllan afalau tu \u00f4l i\u2019r bwthyn. Fe fyddem ni\u2019n gwneud ein seidr ein hun a gwerthu hwnna hefyd, ond swydd Mam oedd hwnna. Fy swydd i oedd i edrych ar \u00f4l yr ieir.<\/p>\n

Roeddwn i\u2019n hoff iawn o edrych ar \u00f4l yr ieir, ond roedden nhw\u2019n dwp iawn. Bydden nhw bob amser yn llwyddo ffeindio\u2019u hun yn y sefyllfaoedd mwyaf dwl! Roedden nhw\u2019n trio dianc trwy\u2019r amser, allan o\u2019r berllan, a roeddwn i o hyd yn eu ffeindio nhw eto o dan y llwyni, ac weithiau hyd yn oed i lawr yn y ffos \u2013 yr afon \u2013 a oedd yn llifo ar hyd gwaelod ein cae ni.<\/p>\n

Os rwyt ti\u2019n edrych i gornel y llyn nawr, i\u2019r chwith, fe weli di\u2019r ffos nawr, yn llifo i fewn i\u2019r llyn.<\/p>\n

Pwrpas y ffos oedd i gadw dwr y m\u00f4r allan o\u2019n caeau ni ac i sicrhau bod yn tir yn sych ac wedi\u2019i ddraenio. Os oedd hi\u2019n haf, byddai\u2019r dwr yn y ffos yn isel, a phryd hynny roedd yr ieir yn hoffi mynd i lawr a sblashio o amgylch yn y dwr. Ond roeddwn i bob amser yn poeni y bydden nhw\u2019n trio gwneud yr un peth yn y gaeaf, pan roedd lefel y dwr lot yn uwch. Achos, ti\u2019n gwybod, nid yw ieir yn gallu nofio. A maen nhw mor dwp.<\/p>\n

Heblaw am Betsi. Hi oedd fy hoff i\u00e2r. Roeddwn i\u2019n meddwl efallai ei bod hi\u2019n eithaf clyfar. Hi oedd yn arwain yr holl ieir eraill o amgylch. A roedd hi bob amser yn dod os oeddwn i\u2019n galw ei henw hi. Ie \u2013 Betsi oedd fy hoff i\u00e2r, o bell ffordd.<\/p>\n

Ond er chwaith pa mor glyfar oedd hi, nid oedd Betsi yn gallu hedfan. Oeddet ti\u2019n gwybod hwnna? Nid yw ieir yn gallu hedfan. Maen nhw\u2019n gallu ysgwyd eu hadenydd a chodi rywfaint i\u2019r awyr, lan i\u2019w clwydi neu i geisio dianc rag llwynog, ond nid ydyn nhw\u2019n gallu hedfan. Weithiau, roedd Betsi yn edrych lan ar yr adar yn y coed afal uwch ei phen a roeddwn i bob amser yn meddwl efallai ei bod hi\u2019n drist. Fel ei bod hi\u2019n meddwl, sut fyddai\u2019n teimlo i fedru hedfan mor uchel?<\/p>\n

Dwi mor hapus dy fod ti yma gyda mi. Dere gyda fi. ** Mae gen i gymaint i dy ddangos di. Gymaint o stori i\u2019w hadrodd![\/vc_column_text][vc_single_image image=”1732″ img_size=”medium” alignment=”center”][vc_raw_html]JTNDZGl2JTIwaWQlM0QlMjJzdG9yeXRyYWlsJTIyJTNFJTNDYSUyMGhyZWYlM0QlMjIlMkZjeSUyRnByb3NpZWN0YXUlMkZsbHd5YnJhdS1zdG9yaSUyRmxseW5faGVuZHJlJTJGJTIyJTIwdGl0bGUlM0QlMjJMbHd5YnJhdSUyMEhhZmFuJTIyJTNFSGFmYW4lM0MlMkZhJTNFJTIwJTdDJTIwJTNDYSUyMGNsYXNzJTNEJTIyYWN0aXZlJTIyJTIwaHJlZiUzRCUyMiUyRmN5JTJGcHJvc2llY3RhdSUyRmxsd3licmF1LXN0b3JpJTJGbGx5bl9oZW5kcmUlMkZyaGFuXzElMkYlMjIlMjB0aXRsZSUzRCUyMkV3Y2glMjBpJTIwcmhhbiUyMDElMjIlM0VSaGFuJTIwMSUzQyUyRmElM0UlMjAlN0MlMjAlM0NhJTIwaHJlZiUzRCUyMiUyRmN5JTJGcHJvc2llY3RhdSUyRmxsd3licmF1LXN0b3JpJTJGbGx5bl9oZW5kcmUlMkZyaGFuXzIlMkYlMjIlMjB0aXRsZSUzRCUyMkV3Y2glMjBpJTIwcmhhbiUyMDIlMjIlM0VSaGFuJTIwMiUzQyUyRmElM0UlMjAlN0MlMjAlM0NhJTIwaHJlZiUzRCUyMiUyRmN5JTJGcHJvc2llY3RhdSUyRmxsd3licmF1LXN0b3JpJTJGbGx5bl9oZW5kcmUlMkZyaGFuXzMlMkYlMjIlMjB0aXRsZSUzRCUyMkV3Y2glMjBpJTIwcmhhbiUyMDMlMjIlM0VSaGFuJTIwMyUzQyUyRmElM0UlMjAlN0MlMjAlM0NhJTIwaHJlZiUzRCUyMiUyRmN5JTJGcHJvc2llY3RhdSUyRmxsd3licmF1LXN0b3JpJTJGbGx5bl9oZW5kcmUlMkZyaGFuXzQlMkYlMjIlMjB0aXRsZSUzRCUyMkV3Y2glMjBpJTIwcmhhbiUyMDQlMjIlM0VSaGFuJTIwNCUzQyUyRmElM0UlMjAlN0MlMjAlM0NhJTIwaHJlZiUzRCUyMiUyRmN5JTJGcHJvc2llY3RhdSUyRmxsd3licmF1LXN0b3JpJTJGbGx5bl9oZW5kcmUlMkZyaGFuXzUlMkYlMjIlMjB0aXRsZSUzRCUyMkV3Y2glMjBpJTIwcmhhbiUyMDUlMjIlM0VSaGFuJTIwNSUzQyUyRmElM0UlMjAlN0MlMjAlM0NhJTIwaHJlZiUzRCUyMiUyRmN5JTJGcHJvc2llY3RhdSUyRmxsd3licmF1LXN0b3JpJTJGbGx5bl9oZW5kcmUlMkZyaGFuXzYlMkYlMjIlMjB0aXRsZSUzRCUyMkV3Y2glMjBpJTIwcmhhbiUyMDYlMjIlM0VSaGFuJTIwNiUzQyUyRmElM0UlM0MlMkZkaXYlM0U=[\/vc_raw_html][\/vc_column][\/vc_row]<\/p>\n

[vc_row][vc_column][vc_single_image image=”4718″ img_size=”large” alignment=”center” onclick=”custom_link” img_link_target=”_blank” css_animation=”fadeIn” link=”https:\/\/makeyourmove.org.uk\/”][\/vc_column][\/vc_row]<\/p>\n<\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"[vc_row][vc_column css_animation=”slideInUp”][vc_column_text] [\/vc_column_text][vc_gmaps link=”#E-8_JTNDaWZyYW1lJTIwc3JjJTNEJTIyaHR0cHMlM0ElMkYlMkZ3d3cuZ29vZ2xlLmNvbSUyRm1hcHMlMkZkJTJGZW1iZWQlM0ZtaWQlM0QxaHlTank1TV90cXZCZUI0WWpMX05XMUUxeVZGNm1qd1YlMjZlaGJjJTNEMkUzMTJGJTIyJTIwd2lkdGglM0QlMjI2NDAlMjIlMjBoZWlnaHQlM0QlMjI0ODAlMjIlM0UlM0MlMkZpZnJhbWUlM0U=”][vc_column_text]Byddai Mam bob amser yn dweud storis i mi am y bobl oedd yn dod cyn ni. Ein cyndeidiadau ni. Roedd hi\u2019n dweud bod ein cyndeidiau ni\u2019n deall y m\u00f4r. Byddai\u2019n adrodd yr holl straeon \u2019ma am sut, cannoedd o flynyddoedd yn \u00f4l \u2013 nid yn fy amser i, na chwaith ei… View Article<\/a>","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"parent":3055,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-3057","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.childfriendlycardiff.co.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/3057","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.childfriendlycardiff.co.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.childfriendlycardiff.co.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.childfriendlycardiff.co.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.childfriendlycardiff.co.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3057"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/www.childfriendlycardiff.co.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/3057\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4729,"href":"https:\/\/www.childfriendlycardiff.co.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/3057\/revisions\/4729"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.childfriendlycardiff.co.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/3055"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.childfriendlycardiff.co.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3057"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}