{"id":3045,"date":"2022-01-11T13:40:07","date_gmt":"2022-01-11T13:40:07","guid":{"rendered":"https:\/\/app-cprd-childfriendly.azurewebsites.net\/?page_id=3045"},"modified":"2022-12-14T11:36:02","modified_gmt":"2022-12-14T11:36:02","slug":"rhan_5","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/www.childfriendlycardiff.co.uk\/cy\/prosiectau\/llwybrau-stori\/caerau\/rhan_5\/","title":{"rendered":"Y Gaer Werdd &#8211; Rhan 5"},"content":{"rendered":"<div class=\"wpb-content-wrapper\"><p>[vc_row css_animation=&#8221;slideInUp&#8221;][vc_column][vc_column_text]<\/p>\n<audio class=\"wp-audio-shortcode\" id=\"audio-3045-1\" preload=\"none\" style=\"width: 100%;\" controls=\"controls\"><source type=\"audio\/mpeg\" src=\"https:\/\/www.childfriendlycardiff.co.uk\/wp-content\/uploads\/Caer-5.mp3?_=1\" \/><a href=\"https:\/\/www.childfriendlycardiff.co.uk\/wp-content\/uploads\/Caer-5.mp3\">https:\/\/www.childfriendlycardiff.co.uk\/wp-content\/uploads\/Caer-5.mp3<\/a><\/audio>\n<p>[\/vc_column_text][\/vc_column][\/vc_row][vc_row css_animation=&#8221;slideInUp&#8221;][vc_column][vc_gmaps link=&#8221;#E-8_JTNDaWZyYW1lJTIwc3JjJTNEJTIyaHR0cHMlM0ElMkYlMkZ3d3cuZ29vZ2xlLmNvbSUyRm1hcHMlMkZkJTJGZW1iZWQlM0ZtaWQlM0QxNlRGR1lzUXZmNWEwZ01BdDFza0hSYUhrWGE4djdsdyUyNmVoYmMlM0QyRTMxMkYlMjIlMjB3aWR0aCUzRCUyMjY0MCUyMiUyMGhlaWdodCUzRCUyMjQ4MCUyMiUzRSUzQyUyRmlmcmFtZSUzRQ==&#8221;][\/vc_column][\/vc_row][vc_row css_animation=&#8221;slideInUp&#8221;][vc_column css_animation=&#8221;slideInUp&#8221;][vc_column_text]Pan roedd hi\u2019n dywyll, pan roedd y lleuad ar fin codi\u2019n yr awyr, daeth yr ymosodiad.<\/p>\n<p>Dyma sut olwg oedd ar ein t\u0177 crwn mwyaf, ac roedd e ar d\u00e2n mewn eiliadau, yn byrlymu\u2019n fflamau pan daflwyd tortsh wedi\u2019i chynnau gan un o\u2019r rhyfelwyr i\u2019n pentref. Yn fuan, roedd t\u00e2n ym mhobman. Roedd ei arogl cras yn llenwi fy ngwddf, gan wneud i mi beswch. Roedd yn anodd gweld unrhyw beth yn y mwg. Dyna\u2019n union beth yr oedden nhw\u2019i eisiau.<\/p>\n<p>Roedden nhw arnom ni\u2019n syth, a roedden ni\u2019n ymladd am ein bywydau. Doeddwn i byth wedi ymladd fel hwn o\u2019r blaen. Roeddwn i wedi taflu fy gwaywffon ddigon o weithiau yn y goedwig, wedi tynnu fy nghyllell i ddiberfeddu pysgodyn neu i dynnu croen cwningen, ond erioed o\u2019r blaen i wynebu bod dynol arall. Roedd fy nghalon yn taro\u2019n galed yn fy mrest, yr anadl yn rhwygo yn fy ngwddf wrth i mi ymladd yn ddall, jest yn ceisio amddiffyn fy hun, heb wybod beth roedd yn digwydd i weddill fy mhentref a fy nheulu. Wrth i\u2019r tanau losgi ymlaen, a\u2019r mwg dyfu\u2019n fwy trwchus, gan rwystro golau\u2019r lleuad wrth iddi godi yn yr awyr, dymunais nawr ein bod wedi rhedeg. Dymunais fy mod i wedi dweud wrth fy mhobl am ddod o hyd i ddiogelwch yn lle amddiffyn ein cartref.<\/p>\n<p>Roeddwn i\u2019n gwybod ei fod i gyd am ddim.<\/p>\n<p>Oherwydd ni fyddai\u2019r bleiddiaid yn dod. Roeddwn i wedi gofyn iddyn nhw i ddod, yn sefyll yn nyfnder y goedwig llawn cysgodion, gan wybod eu bod nhw\u2019n fy ngwylio i. Ond doedden nhw ddim wedi ymateb. Roedden nhw wedi dychwelyd i\u2019w hogofau, i aros am y frwydr i orffen. Nid oedd ots ganddyn nhw pwy oedd yn byw ar y gaer werdd. Roedden nhw wedi ein gwynebu ni mewn brwydr eu hunain gymaint o weithiau fel na fydden nhw\u2019n ein hamddiffyn ni nawr.<\/p>\n<p>Nid oedd dim y gallwn i ei wneud.<\/p>\n<p>Llifodd ofn drwydda i wrth i mi sylweddoli bod rhagor o\u2019n tai crwn ar d\u00e2n. Taranodd y ddaear \u00e2 swn traed ein gelynion, metel eu harfau\u2019n fflachio yn y tywyllwch a\u2019u gweiddi\u2019n ffrwydro o\u2019m cwmpas.<\/p>\n<p>Roeddem ni wedi colli\u2019r gaer werdd. Roeddwn i wedi colli fy nghartref. Roedd popeth wedi bod am ddim.<\/p>\n<p>Caeodd y cysgodion o\u2019n amgylch ni.<\/p>\n<p>Ac yna roedd rhywbeth arall yn y cysgodion. Rhywbeth a oedd yn sleifio, rhywbeth oedd yn symud mor gyflym \u00e2\u2019r gwynt. Rhywbeth gyda thafod pinc a dannedd miniog a smotiau ar ei thrwyn. Ac yna ymunodd y lleill \u00e2 hi, ar bawennau meddal gyda chegau agored a\u2019u tafodau\u2019n hongian allan, a dyma nhw\u2019n neidio heibio fi ac yn ymladd yn wyllt, gyda ni, ochr yn ochr gyda ni, ac fel y gwnaethant, cliriodd y mwg ac ymddangosodd y lleuad, yn llawn ac yn llachar, a roeddem ni wedi cael ein hachub. Cododd fy nghalon, yn llawn gobaith unwaith eto ac ymunais \u00e2\u2019r bleiddiaid, ac hefyd gyda fy mhobl, a dyma ni\u2019n ymladd tan roeddem ni wedi curo ein gelynion yn \u00f4l, tan bod y gaer werdd yn eiddo i ni unwaith eto, tan bod ein cartref yn ddiogel.<\/p>\n<p>A phan ddaeth y bore, cododd yr haul, a dyma\u2019r diwrnod gorau a fu erioed.<\/p>\n<p>Wrth i\u2019r haul godi, sleifiodd y bleiddiaid i ffwrdd, yn \u00f4l i\u2019r goedwig, fel pe na buon nhw erioed yno. Ond roedden ni i gyd wedi eu gweld. Roedden nhw wedi ein hamddiffyn ni.<\/p>\n<p>Cyn i\u2019r dathliadau ddechrau, cyn i\u2019r tanau gwledda gael eu cynnau, cyn i ni allu ymuno \u00e2\u2019n gilydd a dawnsio a chanu ac adrodd hanesion ein buddugoliaeth, casglais yr holl bentref ar ochr y goedwig dderw. Pwyntiais tuag at y cysgodion, lle\u2019r oedd y bleiddiaid yn ein gwylio.<\/p>\n<p>\u201cNi fyddwn ni fyth eto\u2019n hela\u2019r bleiddiaid,\u201d dywedais wrthyn nhw. \u201cAc, yn y gaeaf, pan fydd eu bwyd nhw\u2019n brin, fe fyddwn ni\u2019n rhoi peth o\u2019n bwyd ni iddyn nhw. Byddwn yn byw ochr yn ochr \u00e2 nhw, ac yn eu hamddiffyn, yn union fel y maen nhw wedi ein hamddiffyn ni.\u201d<\/p>\n<p>A dyna fel yr oedd pethau, o hynny ymlaen, yma, ar y gaer werdd.<\/p>\n<p>Mae gen i un darn olaf o stori ar \u00f4l i ti. Dere gyda fi, ond cyn i ti wneud, cymera rhwbiad o\u2019r ty crwn, o\u2019r lle roeddwn ni\u2019n byw ynddo unwaith.[\/vc_column_text][vc_single_image image=&#8221;3653&#8243; img_size=&#8221;medium&#8221; alignment=&#8221;center&#8221;][vc_raw_html]JTNDZGl2JTIwaWQlM0QlMjJzdG9yeXRyYWlsJTIyJTNFJTNDYSUyMGhyZWYlM0QlMjIlMkZjeSUyRnByb3NpZWN0YXUlMkZsbHd5YnJhdS1zdG9yaSUyRmNhZXJhdSUyRiUyMiUyMHRpdGxlJTNEJTIyTGx3eWJyYXUlMjBIYWZhbiUyMiUzRUhhZmFuJTNDJTJGYSUzRSUyMCU3QyUyMCUzQ2ElMjBocmVmJTNEJTIyJTJGY3klMkZwcm9zaWVjdGF1JTJGbGx3eWJyYXUtc3RvcmklMkZjYWVyYXUlMkZyaGFuXzElMkYlMjIlMjB0aXRsZSUzRCUyMkV3Y2glMjBpJTIwcmhhbiUyMDElMjIlM0VSaGFuJTIwMSUzQyUyRmElM0UlMjAlN0MlMjAlM0NhJTIwaHJlZiUzRCUyMiUyRmN5JTJGcHJvc2llY3RhdSUyRmxsd3licmF1LXN0b3JpJTJGY2FlcmF1JTJGcmhhbl8yJTJGJTIyJTIwdGl0bGUlM0QlMjJFd2NoJTIwaSUyMHJoYW4lMjAyJTIyJTNFUmhhbiUyMDIlM0MlMkZhJTNFJTIwJTdDJTIwJTNDYSUyMGhyZWYlM0QlMjIlMkZjeSUyRnByb3NpZWN0YXUlMkZsbHd5YnJhdS1zdG9yaSUyRmNhZXJhdSUyRnJoYW5fMyUyRiUyMiUyMHRpdGxlJTNEJTIyRXdjaCUyMGklMjByaGFuJTIwMyUyMiUzRVJoYW4lMjAzJTNDJTJGYSUzRSUyMCU3QyUyMCUzQ2ElMjBocmVmJTNEJTIyJTJGY3klMkZwcm9zaWVjdGF1JTJGbGx3eWJyYXUtc3RvcmklMkZjYWVyYXUlMkZyaGFuXzQlMkYlMjIlMjB0aXRsZSUzRCUyMkV3Y2glMjBpJTIwcmhhbiUyMDQlMjIlM0VSaGFuJTIwNCUzQyUyRmElM0UlMjAlN0MlMjAlM0NhJTIwY2xhc3MlM0QlMjJhY3RpdmUlMjIlMjBocmVmJTNEJTIyJTJGY3klMkZwcm9zaWVjdGF1JTJGbGx3eWJyYXUtc3RvcmklMkZjYWVyYXUlMkZyaGFuXzUlMkYlMjIlMjB0aXRsZSUzRCUyMkV3Y2glMjBpJTIwcmhhbiUyMDUlMjIlM0VSaGFuJTIwNSUzQyUyRmElM0UlMjAlN0MlMjAlM0NhJTIwaHJlZiUzRCUyMiUyRmN5JTJGcHJvc2llY3RhdSUyRmxsd3licmF1LXN0b3JpJTJGY2FlcmF1JTJGcmhhbl82JTJGJTIyJTIwdGl0bGUlM0QlMjJFd2NoJTIwaSUyMHJoYW4lMjA2JTIyJTNFUmhhbiUyMDYlM0MlMkZhJTNFJTNDJTJGZGl2JTNF[\/vc_raw_html][vc_single_image image=&#8221;4710&#8243; img_size=&#8221;medium&#8221; alignment=&#8221;center&#8221; onclick=&#8221;custom_link&#8221; img_link_target=&#8221;_blank&#8221; link=&#8221;https:\/\/makeyourmove.org.uk\/&#8221;][\/vc_column][\/vc_row]<\/p>\n<\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"[vc_row css_animation=&#8221;slideInUp&#8221;][vc_column][vc_column_text] [\/vc_column_text][\/vc_column][\/vc_row][vc_row css_animation=&#8221;slideInUp&#8221;][vc_column][vc_gmaps link=&#8221;#E-8_JTNDaWZyYW1lJTIwc3JjJTNEJTIyaHR0cHMlM0ElMkYlMkZ3d3cuZ29vZ2xlLmNvbSUyRm1hcHMlMkZkJTJGZW1iZWQlM0ZtaWQlM0QxNlRGR1lzUXZmNWEwZ01BdDFza0hSYUhrWGE4djdsdyUyNmVoYmMlM0QyRTMxMkYlMjIlMjB3aWR0aCUzRCUyMjY0MCUyMiUyMGhlaWdodCUzRCUyMjQ4MCUyMiUzRSUzQyUyRmlmcmFtZSUzRQ==&#8221;][\/vc_column][\/vc_row][vc_row css_animation=&#8221;slideInUp&#8221;][vc_column css_animation=&#8221;slideInUp&#8221;][vc_column_text]Pan roedd hi\u2019n dywyll, pan roedd y lleuad ar fin codi\u2019n yr awyr, daeth yr ymosodiad. Dyma sut olwg oedd ar ein t\u0177 crwn mwyaf, ac roedd e ar d\u00e2n mewn eiliadau, yn byrlymu\u2019n fflamau pan daflwyd tortsh wedi\u2019i chynnau gan un o\u2019r rhyfelwyr i\u2019n pentref. Yn fuan, roedd&#8230; <a class=\"view-article\" href=\"https:\/\/www.childfriendlycardiff.co.uk\/cy\/prosiectau\/llwybrau-stori\/caerau\/rhan_5\/\">View Article<\/a>","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"parent":3028,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-3045","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.childfriendlycardiff.co.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/3045","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.childfriendlycardiff.co.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.childfriendlycardiff.co.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.childfriendlycardiff.co.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.childfriendlycardiff.co.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3045"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/www.childfriendlycardiff.co.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/3045\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4777,"href":"https:\/\/www.childfriendlycardiff.co.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/3045\/revisions\/4777"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.childfriendlycardiff.co.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/3028"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.childfriendlycardiff.co.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3045"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}