{"id":3043,"date":"2022-01-11T13:38:22","date_gmt":"2022-01-11T13:38:22","guid":{"rendered":"https:\/\/app-cprd-childfriendly.azurewebsites.net\/?page_id=3043"},"modified":"2022-12-14T11:35:51","modified_gmt":"2022-12-14T11:35:51","slug":"rhan_4","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/www.childfriendlycardiff.co.uk\/cy\/prosiectau\/llwybrau-stori\/caerau\/rhan_4\/","title":{"rendered":"Y Gaer Werdd &#8211; Rhan 4"},"content":{"rendered":"<div class=\"wpb-content-wrapper\"><p>[vc_row css_animation=&#8221;slideInUp&#8221;][vc_column][vc_column_text]<\/p>\n<audio class=\"wp-audio-shortcode\" id=\"audio-3043-1\" preload=\"none\" style=\"width: 100%;\" controls=\"controls\"><source type=\"audio\/mpeg\" src=\"https:\/\/www.childfriendlycardiff.co.uk\/wp-content\/uploads\/Caer-4.mp3?_=1\" \/><a href=\"https:\/\/www.childfriendlycardiff.co.uk\/wp-content\/uploads\/Caer-4.mp3\">https:\/\/www.childfriendlycardiff.co.uk\/wp-content\/uploads\/Caer-4.mp3<\/a><\/audio>\n<p>[\/vc_column_text][\/vc_column][\/vc_row][vc_row css_animation=&#8221;slideInUp&#8221;][vc_column][vc_gmaps link=&#8221;#E-8_JTNDaWZyYW1lJTIwc3JjJTNEJTIyaHR0cHMlM0ElMkYlMkZ3d3cuZ29vZ2xlLmNvbSUyRm1hcHMlMkZkJTJGZW1iZWQlM0ZtaWQlM0QxNlRGR1lzUXZmNWEwZ01BdDFza0hSYUhrWGE4djdsdyUyNmVoYmMlM0QyRTMxMkYlMjIlMjB3aWR0aCUzRCUyMjY0MCUyMiUyMGhlaWdodCUzRCUyMjQ4MCUyMiUzRSUzQyUyRmlmcmFtZSUzRQ==&#8221;][\/vc_column][\/vc_row][vc_row css_animation=&#8221;slideInUp&#8221;][vc_column css_animation=&#8221;slideInUp&#8221;][vc_column_text]Cyn i mi allu meddwl am gynllun, roedd yn rhaid i mi fynd i d\u0177 crwn fy nheulu, i\u2019w helpu i baratoi ar gyfer y rhyfel oedd i ddod. Roedd gennym ein hanifeiliaid ein hunain, ein gwartheg a\u2019n moch, ac roedd yn rhaid i ni geisio dod o hyd i ffordd o\u2019u hamddiffyn pan oedd yr ymladd yn digwydd. Dechreuais fynd \u00e2 nhw i\u2019r fuarth. Fy hoff fuwch aeth i mewn olaf. Gwyliais i hi\u2019n cerdded yn araf y tu \u00f4l i\u2019w ffrindiau, a dymunais cael bod mor ymlaciedig \u00e2 hi. Nid oedd y gwartheg byth yn ymddangos yn ofnus o unrhyw beth. Dim ond pan fyddai\u2019r bleiddiaid yn ymosod y byddent yn dechrau mynd i banig, gyda\u2019u llygaid yn rholio ag ofn, yn stampio ac yn crynu tu \u00f4l i\u2019w ffens.<\/p>\n<p>Wrth i mi aros i\u2019r fuwch i wneud ei ffordd araf, cofiais un noson oer o aeaf, y flwyddyn ar \u00f4l genedigaeth y blaidd gyda\u2019r smotiau ar ei thrwyn. Roedd y rhybydd wedi mynd allan ar y fryngaer bod y bleiddiaid unwaith eto yn ymosod arnom ni. Suddodd fy nghalon. Beth os oedd hi, y blaidd gyda\u2019r smotiau ar ei thrwyn, yn un ohonyn nhw? Roeddwn i\u2019n dyheu i\u2019r bleiddiaid adael, a mynd i rywle arall, ond roedden nhw\u2019n ymosod bob gaeaf pan oedd bwyd yn brin ac roedden nhw\u2019n llwglyd. Roeddwn i\u2019n gwybod pam eu bod yn gwneud. Ond roedd y pentrefwyr eraill yn wyllt gacwn. Pe bai\u2019r bleiddiaid yn ymosod, bydden nhw yn eu hymladd, gan ddathlu pan laddwyd un, ac yna\u2019n eu herlid yn \u00f4l i\u2019r goedwig, yn eu rhedeg i lawr nes ddaeth toriad y wawr.<\/p>\n<p>Y noson honno, roeddwn i wedi ymuno \u00e2 gweddill y pentrefwyr i gadw llygaid mas am y bleiddiaid. Roedden nhw wedi bod yn dawel i ddechrau, yn sleifio yn y tywyllwch ar hyd ymyl y pentref, eu llygaid yn disgleirio yng ngolau\u2019r t\u00e2n. Ond wrth i\u2019r lleuad godi\u2019n uwch yn yr awyr, dechreuodd eu boliau i rymblan yn newynog, a dyma nhw\u2019n dechrau rhedeg atom ni, eu cegau\u2019n hongian ar agor, yn pantio. Gwyliais fy mhobl yn ymladd yn \u00f4l, ac ymladdais hefyd, ond nid mor gryf ag oeddwn i\u2019n gallu. Roeddwn i\u2019n chwifio fy ngwaywffon ar y tywyllwch, yn gweiddi ar y bleiddiaid i\u2019w curo\u2019n \u00f4l, ond wnes i ddim niwed i\u2019r un ohonynt.<\/p>\n<p>Ac yna fe ddigwyddodd. Neidiodd blaidd o\u2019r tywyllwch, mor dywyll fel ei fod e\u2019n rhan o\u2019r tywyllwch, dros ein pennau ac i fewn i\u2019r fuarth. Roedd e wedi cymryd dafad cyn i ni wybod beth oedd yn digwydd. Ffrwydrodd ddicter ymhlith y pentrefwyr i gyd. Yn lle amddiffyn ein pentref, dyma nhw nawr yn dechrau ymosod ar y bleiddiaid. Dechreuon nhw redeg y bleiddiaid yn \u00f4l i lawr y bryn tuag at y goedwig.<\/p>\n<p>Ac fel y gwnaethant, gwelais i hi, y blaidd gyda\u2019r smotiau ar ei thrwyn, wedi\u2019i dychryn yn llwyr yn awr, yn rhedeg tu \u00f4l i\u2019r bleiddiaid eraill. Ac roeddwn i\u2019n gwybod beth fyddai\u2019n digwydd iddi pe bai un o\u2019r pentrefwyr yn ei dal.<\/p>\n<p>Fe wnes i\u2019r unig beth y gallwn feddwl ei wneud.<\/p>\n<p>\u201cDilynwch fi, ffordd \u2019ma!\u201d galwais ar dop fy llais. \u201cBydden nhw\u2019n cymryd y llwybr gorllewinol, gallwn ni eu dala nhw ar waelod y bryn!\u201d<\/p>\n<p>A gan fod fy mhobl yn ymddiried ynof fi, yn credu fy mod i\u2019n gwybod y goedwig a\u2019i chyfrinachau, daethant gyda mi.<\/p>\n<p>Dihangodd y bleiddiaid y noson honno, bob un ohonyn nhw. Fe wnes i\u2019n si\u0175r ohono.<\/p>\n<p>Cofiais hwn yn awr wrth i mi gau y gi\u00e2t bren ar \u00f4l ein gwartheg. Wrth i mi feddwl am y frwydr oedd yn ein hwynebu ni gyd, y frwydr nad oeddem ni\u2019n barod amdani o gwbl.<\/p>\n<p>Efallai roedd yna rywbeth roeddwn i\u2019n gallu\u2019i wneud, wedi\u2019r cwbl.<\/p>\n<p>\u201cWnai ddychwelyd cyn gynted ag y gallaf,\u201d dywedais, ac yna bant \u00e2 fi, yn \u00f4l i lawr y llwybr hwn, yn \u00f4l tuag at y goedwig yn llawn clychau\u2019r gog, tuag at y bleiddiaid.<\/p>\n<p>Dere gyda fi nawr. Mae gymaint i\u2019w wneud, cyn i ryfel ddod i\u2019r gaer werdd. Paid ag anghofio cymryd rhwbiad cyn i ti fynd.[\/vc_column_text][vc_single_image image=&#8221;3652&#8243; img_size=&#8221;medium&#8221; alignment=&#8221;center&#8221;][vc_raw_html]JTNDZGl2JTIwaWQlM0QlMjJzdG9yeXRyYWlsJTIyJTNFJTNDYSUyMGhyZWYlM0QlMjIlMkZjeSUyRnByb3NpZWN0YXUlMkZsbHd5YnJhdS1zdG9yaSUyRmNhZXJhdSUyRiUyMiUyMHRpdGxlJTNEJTIyTGx3eWJyYXUlMjBIYWZhbiUyMiUzRUhhZmFuJTNDJTJGYSUzRSUyMCU3QyUyMCUzQ2ElMjBocmVmJTNEJTIyJTJGY3klMkZwcm9zaWVjdGF1JTJGbGx3eWJyYXUtc3RvcmklMkZjYWVyYXUlMkZyaGFuXzElMkYlMjIlMjB0aXRsZSUzRCUyMkV3Y2glMjBpJTIwcmhhbiUyMDElMjIlM0VSaGFuJTIwMSUzQyUyRmElM0UlMjAlN0MlMjAlM0NhJTIwaHJlZiUzRCUyMiUyRmN5JTJGcHJvc2llY3RhdSUyRmxsd3licmF1LXN0b3JpJTJGY2FlcmF1JTJGcmhhbl8yJTJGJTIyJTIwdGl0bGUlM0QlMjJFd2NoJTIwaSUyMHJoYW4lMjAyJTIyJTNFUmhhbiUyMDIlM0MlMkZhJTNFJTIwJTdDJTIwJTNDYSUyMGhyZWYlM0QlMjIlMkZjeSUyRnByb3NpZWN0YXUlMkZsbHd5YnJhdS1zdG9yaSUyRmNhZXJhdSUyRnJoYW5fMyUyRiUyMiUyMHRpdGxlJTNEJTIyRXdjaCUyMGklMjByaGFuJTIwMyUyMiUzRVJoYW4lMjAzJTNDJTJGYSUzRSUyMCU3QyUyMCUzQ2ElMjBjbGFzcyUzRCUyMmFjdGl2ZSUyMiUyMGhyZWYlM0QlMjIlMkZjeSUyRnByb3NpZWN0YXUlMkZsbHd5YnJhdS1zdG9yaSUyRmNhZXJhdSUyRnJoYW5fNCUyRiUyMiUyMHRpdGxlJTNEJTIyRXdjaCUyMGklMjByaGFuJTIwNCUyMiUzRVJoYW4lMjA0JTNDJTJGYSUzRSUyMCU3QyUyMCUzQ2ElMjBocmVmJTNEJTIyJTJGY3klMkZwcm9zaWVjdGF1JTJGbGx3eWJyYXUtc3RvcmklMkZjYWVyYXUlMkZyaGFuXzUlMkYlMjIlMjB0aXRsZSUzRCUyMkV3Y2glMjBpJTIwcmhhbiUyMDUlMjIlM0VSaGFuJTIwNSUzQyUyRmElM0UlMjAlN0MlMjAlM0NhJTIwaHJlZiUzRCUyMiUyRmN5JTJGcHJvc2llY3RhdSUyRmxsd3licmF1LXN0b3JpJTJGY2FlcmF1JTJGcmhhbl82JTJGJTIyJTIwdGl0bGUlM0QlMjJFd2NoJTIwaSUyMHJoYW4lMjA2JTIyJTNFUmhhbiUyMDYlM0MlMkZhJTNFJTNDJTJGZGl2JTNF[\/vc_raw_html][vc_single_image image=&#8221;4710&#8243; img_size=&#8221;medium&#8221; alignment=&#8221;center&#8221; onclick=&#8221;custom_link&#8221; img_link_target=&#8221;_blank&#8221; link=&#8221;https:\/\/makeyourmove.org.uk\/&#8221;][\/vc_column][\/vc_row]<\/p>\n<\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"[vc_row css_animation=&#8221;slideInUp&#8221;][vc_column][vc_column_text] [\/vc_column_text][\/vc_column][\/vc_row][vc_row css_animation=&#8221;slideInUp&#8221;][vc_column][vc_gmaps link=&#8221;#E-8_JTNDaWZyYW1lJTIwc3JjJTNEJTIyaHR0cHMlM0ElMkYlMkZ3d3cuZ29vZ2xlLmNvbSUyRm1hcHMlMkZkJTJGZW1iZWQlM0ZtaWQlM0QxNlRGR1lzUXZmNWEwZ01BdDFza0hSYUhrWGE4djdsdyUyNmVoYmMlM0QyRTMxMkYlMjIlMjB3aWR0aCUzRCUyMjY0MCUyMiUyMGhlaWdodCUzRCUyMjQ4MCUyMiUzRSUzQyUyRmlmcmFtZSUzRQ==&#8221;][\/vc_column][\/vc_row][vc_row css_animation=&#8221;slideInUp&#8221;][vc_column css_animation=&#8221;slideInUp&#8221;][vc_column_text]Cyn i mi allu meddwl am gynllun, roedd yn rhaid i mi fynd i d\u0177 crwn fy nheulu, i\u2019w helpu i baratoi ar gyfer y rhyfel oedd i ddod. Roedd gennym ein hanifeiliaid ein hunain, ein gwartheg a\u2019n moch, ac roedd yn rhaid i ni geisio dod o hyd&#8230; <a class=\"view-article\" href=\"https:\/\/www.childfriendlycardiff.co.uk\/cy\/prosiectau\/llwybrau-stori\/caerau\/rhan_4\/\">View Article<\/a>","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"parent":3028,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-3043","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.childfriendlycardiff.co.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/3043","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.childfriendlycardiff.co.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.childfriendlycardiff.co.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.childfriendlycardiff.co.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.childfriendlycardiff.co.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3043"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/www.childfriendlycardiff.co.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/3043\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4776,"href":"https:\/\/www.childfriendlycardiff.co.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/3043\/revisions\/4776"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.childfriendlycardiff.co.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/3028"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.childfriendlycardiff.co.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3043"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}